De eeuwige rivaliteit tussen Olympiakos en Panathinaikos

Weinig rivaliteiten in het wereldvoetbal zijn zo fel als die tussen Olympiakos en Panathinaikos. Een wedstrijd tussen deze twee teams roept vaak beelden op van fakkels, schreeuwende fans en helaas ook gewelddadige confrontaties tussen supporters. Als twee van de succesvolste en historisch meest betekenisvolle clubs in het Griekse voetbal hebben zij een rivaliteit opgebouwd die vandaag de dag nog altijd het voetballandschap van het land bepaalt.

Olympiakos-clublogo op de muur van het Karaiskakis-stadion

Geschiedenis van Olympiakos

Op 10 maart 1925 kwamen leden van Piraikos Podosfairikos Omilos FC en Piraeus Fans Club FC, twee clubs uit de regio Piraeus, bijeen om af te spreken dat beide entiteiten zouden verdwijnen om zo een nieuwe club op te richten, geïnspireerd door de idealen van de olympische beweging, iets wat zowel de naam als het embleem van de nieuwe club hielp bepalen, Olympiakos Syndesmos Filathlon Pireos.

De familie Andrianopoulos, een machtige familie uit Piraeus, nam de ondersteuning van het team op zich en was onder meer verantwoordelijk voor het vastleggen van de clubkleuren, die sinds de oprichting tot op de dag van vandaag uit rood-witte strepen bestaan. Vijf leden van de familie Andrianopoulos speelden voor Olympiakos, en de broers werden centrale figuren in de vroege opmars van de club naar populariteit, wat het team hielp grote populariteit in Griekenland te verwerven.

Vanaf het begin was de club dominant in haar regio en won zij de eerste drie edities van het Piraeus Football Clubs Association Championship. In 1927 werden de Hellenic Football Federation en het Panhellenic Championship opgericht, de Griekse nationale competitie, die Olympiakos in 1931 voor het eerst won. De jaren 30 waren een decennium van bijna absolute dominantie van Olympiakos, want de club won het nationale kampioenschap van 1933 tot 1938, waarbij moet worden aangetekend dat de editie van 1935 niet werd voltooid vanwege verplichtingen van het nationale elftal en er dus geen officiële kampioen is.

De club uit Piraeus vestigde zich als de ploeg die men in het Griekse voetbal moest verslaan door 15 van de 23 edities van het Panhellenic Championship te winnen die tot 1959 onder die naam werden gespeeld, waaronder de laatste 6 edities van het toernooi.

Geschiedenis van Panathinaikos

Nadat de voetbalafdeling van Panellinios Gymnastikos Syllogos ophield te bestaan, richtte Giorgos Kalafatis op 3 februari 1908 zijn eigen club op, zodat hij kon blijven voetballen en de sport in Athene kon helpen promoten, in een periode waarin voetbal zich snel over Europa verspreidde. De nieuwe club kreeg de naam Podosferikos Omilos Athinon en werd opgericht met hulp van verschillende voormalige teamgenoten van Kalafatis.

De symbolen van de club, zoals de kleuren en het embleem, werden in de jaren 10 vastgelegd, en in 1922 werd ingestemd met de naamsverandering naar Panathinaikos, al werd die pas in 1924 officieel. Vanuit sportief oogpunt was de club aanvankelijk niet bijzonder opvallend en won zij slechts een paar keer een amateurkampioenschap uit die tijd, het zogeheten SEGAS Championship.

In 1923 werd het Athens FCA Championship opgericht, waarin Panathinaikos uitgroeide tot een grootmacht; vóór de invoering van de nationale divisies was het zelfs de succesvolste club in die competitie, met 17 titels. Met de start van het Panhellenic Championship in 1927 vestigde Panathinaikos zich snel als een van de topclubs van de competitie en won het toernooi voor het eerst in 1930, de tweede editie ervan. Hun tweede nationale landstitel zou echter pas in 1949 volgen, na verschillende tweede plaatsen en een tijdperk dat werd gedomineerd door Olympiakos. In de jaren 60 en het begin van de jaren 70 begon Panathinaikos meerdere kampioenschappen te winnen, waarvan sommige opeenvolgend waren.

De rivaliteit

Zoals typisch is voor dit soort rivaliteiten, is er niet één enkel beginpunt; in plaats daarvan zijn het verschillende gebeurtenissen die zich door de jaren heen ontvouwen en haar vormgeven. In dit geval kwam het eerste verschil voort uit een sociaal aspect, meer bepaald uit de oorsprong van elke club en hun respectieve locaties. Panathinaikos was gevestigd in een wijk van de hogere klasse, terwijl Olympiakos zich bevond in een havengebied, waar de bevolking als meer arbeidersklasse werd beschouwd.

De rivaliteit begon echter echt op het veld, omdat zij twee van de drie clubs waren die nooit uit het hoogste niveau van Griekenland zijn gedegradeerd, waarbij de derde PAOK Thessaloniki is. Daardoor stonden zij ontelbare keren tegenover elkaar, en verschillende van die ontmoetingen waren beslissend voor toernooien, aangezien zij gedurende ongeveer een eeuw meestal tot de voornaamste kandidaten behoorden.

Bovendien zijn het multisportinstellingen, waardoor zij elkaar niet alleen in het voetbal treffen, maar ook in andere sporten zoals basketbal, waar zij eveneens een enorme aanhang en rivaliteit hebben. In combinatie met de manier waarop Griekse fans zijn, zeer gepassioneerd, heeft dit geleid tot veel botsingen tussen supporters, waarvan sommige zijn ontaard in regelrecht hooliganisme.

Belangrijke en tragische gebeurtenissen tussen supporters

Maar er zijn ook specifiekere situaties geweest die deze rivaliteit hebben veranderd in iets dat meer is dan alleen een sportieve ontmoeting. We moeten terug naar 1 juni 1930, toen Olympiakos-fans, overtuigd van hun superioriteit ondanks de sociale kloof, bij het stadion van hun eeuwige rivaal arriveerden in een optocht met een doodskist. Wat de rood-wit geklede fans echter niet verwachtten, was dat de wedstrijd in een nederlaag voor hen zou eindigen, en niet zomaar een nederlaag, want de wedstrijd eindigde in een 8-2 overwinning voor Panathinaikos, de grootste zegemarge in de geschiedenis van een derby tussen deze eeuwige vijanden.

In 1957 leidde een harde tackle van een Panathinaikos-speler tot woede bij Olympiakos-supporters, die het veld bestormden, gevolgd door de Panathinaikos-fans, waarna op het veld zelf een massale vechtpartij ontstond.

In 2003 beleefde de legendarische Griekse doelman Antonios Nikopolidis zijn 15e seizoen bij Panathinaikos en had hij nog maar één jaar over op zijn contract. De club deed hem een verlengingsvoorstel dat de doelman onvoldoende vond, wat leidde tot de beslissing om hem gedurende vele wedstrijden op de bank te zetten tot de zomer van 2004, toen het Europees kampioenschap werd gespeeld. Nikopolidis was de doelman van het Griekse nationale elftal, dat uiteindelijk kampioen van het toernooi zou worden. Die zomer kreeg Nikopolidis, als transfervrije speler, een aanbod van Olympiakos, dat hij besloot te accepteren, waardoor hij een vijand werd in de ogen van de Panathinaikos-fans nadat hij anderhalf decennium het groene clubembleem had verdedigd.

Een laatste voorbeeld van de vijandigheid rond deze rivaliteit kwam in 2007. Dit is een van de donkerste episodes in de rivaliteit, en het gebeurde toen fans van de twee clubs betrokken raakten bij een vooraf afgesproken confrontatie voorafgaand aan een vrouwenvolleybalwedstrijd, wat leidde tot de dood van een Panathinaikos-supporter.