De opkomst en ondergang van Johan Cruijffs Dream Team
Johan Cruijff wordt beschouwd als de architect van de voetbalstructuur van FC Barcelona, en het is gemakkelijk te begrijpen waarom. De Nederlander arriveerde in de jaren 70 als speler en wist de mentaliteit te veranderen van een club met een diepgeworteld minderwaardigheidscomplex ten opzichte van Real Madrid. Bovendien keerde Cruijff eind jaren 80 terug als trainer, hervormde hij de club en luidde hij wat destijds de gouden periode van de club was in.Dit is het verhaal van hoe Johan Cruijff het legendarische team van Barcelona uit de jaren 90 bouwde, het Dream Team. Laten we beginnen.
Cruijff keert terug naar een club in crisis
Het is goed om stil te staan bij hoe Barcelona er destijds voor stond. De club had in de voorgaande veertien jaar slechts één keer de landstitel gewonnen, wat tot een identiteitscrisis had geleid. Veel trainers kwamen en gingen, terwijl de club verschillende speelstijlen uitprobeerde, met sterk wisselende resultaten.Daar kwam bij dat de club een grote financiële crisis doormaakte en gebukt ging onder aanzienlijke schulden. Cruijff was echter niet bang voor een uitdaging en keerde in 1988 terug naar de club als trainer, nadat hij in de jaren 70 als speler grote successen had beleefd in Camp Nou. Hij begon gevestigde werkwijzen ter discussie te stellen, bepaalde wat de overkoepelende filosofie van de club zou worden en begon de selectie op te schonen om een nieuw team op te bouwen.
Hoewel hij La Liga pas in 1991 won, drie jaar na zijn komst, ontwikkelde Cruijffs project zich langzaam en geleidelijk. Dat was onder meer te zien aan zijn invloed op La Masia, de jeugdopleiding van Barcelona. Hij besteedde veel tijd aan de jonge spelers en bracht hun de overtuiging bij dat technische kwaliteiten en spelintelligentie belangrijker waren dan fysieke lengte.
Pep Guardiola, die later een van de belangrijkste spelers van het Dream Team zou worden, brak dankzij deze filosofie door vanuit de jeugdopleiding.
Het moderne Barcelona werd voor een groot deel gevormd door wat Cruijff destijds deed, waarbij het Dream Team het bewijs leverde dat zijn methoden konden werken.
De opbouw van het Dream Team
Zoals eerder vermeld, kwamen de successen voor het Barcelona van Johan Cruijff niet van de ene op de andere dag. Iedere zomer vonden er echter kleine veranderingen binnen de selectie plaats om uiteindelijk de ideale ploeg van de Nederlander te vormen.
©
De Deen Michael Laudrup was een van Cruijffs eerste aankopen
Daarnaast voegde Cruijff Spaanse spelers als Txiki Begiristain, Miguel Ángel Nadal, Andoni Zubizarreta en Guillermo Amor aan de selectie toe. Interessant genoeg is Miguel Nadal de oom van tennislegende Rafael Nadal.
In het seizoen 1993/94 kwam ook de ongelooflijk begaafde Braziliaanse spits Romário bij de ploeg, waardoor een van de beste teams ter wereld op dat moment nog meer aanvallende kracht kreeg. Hoewel Romário enigszins onvoorspelbaar kon zijn, was zijn eerste seizoen in Camp Nou indrukwekkend en maakte hij het team nog competitiever.
Barcelona verovert Spanje en Europa
Tussen 1991 en 1994 won Barcelona vier keer op rij La Liga, evenals de eerste Europa Cup I in de clubgeschiedenis in 1992. Daarmee werd Cruijff op dat moment de succesvolste trainer uit de geschiedenis van de club. Het was een periode van dominantie die Barcelona nooit eerder had meegemaakt, en de club behaalde die successen met spectaculair voetbal dat een hele generatie zou definiëren.Maar aan alle goede dingen komt uiteindelijk een einde...
De ondergang van het Dream Team
De val van het Dream Team wordt aan veel verschillende oorzaken toegeschreven. Het beruchtste moment tijdens de neergang van het team was de 4-0-nederlaag tegen het AC Milan van Fabio Capello in de UEFA Champions League-finale van 1993/94. Het was een kansloze nederlaag, die des te pijnlijker werd door Cruijffs publieke uitspraken voorafgaand aan de wedstrijd dat Barcelona de betere ploeg was.Er speelde echter meer. Er waren ook aanhoudende berichten over de verslechterende relatie tussen Cruijff en het bestuur. De situatie werd alleen maar erger toen Barcelona tijdens zijn laatste twee seizoenen geen enkele prijs wist te winnen, waarna hij in 1996 uiteindelijk werd ontslagen.
Eenvoudig gezegd nam een combinatie van arrogantie en natuurlijk verval de overhand. Zubizarreta vertrok kort na de finale en Laudrup volgde niet veel later. Hij strooide extra zout in de wond door naar aartsrivaal Real Madrid te vertrekken. Romário leek de motivatie te verliezen die hij tijdens zijn eerste seizoen had getoond, terwijl Stoichkov, ondanks zijn goede band met Cruijff, tijdelijk met de trainer gebrouilleerd raakte en eveneens de club verliet.
Na twee seizoenen zonder prijzen werd Cruijff ontslagen. Hoewel zijn status onder de supporters van Barcelona grotendeels onaangetast bleef, valt niet te ontkennen dat de manier waarop hij vertrok bij veel fans een bittere nasmaak achterliet.
De blijvende nalatenschap van Cruijff
FC Barcelona en het voetbal als geheel zouden niet hetzelfde zijn geweest zonder Johan Cruijff. De Nederlander herdefinieerde veel aspecten van het spel, zowel als speler als als trainer, en deed dat met de bravoure en persoonlijkheid die hem zijn hele leven kenmerkten.In veel opzichten was het Dream Team een verlengstuk van Cruijff als persoon en als voetbalman. Het was ook de laatste periode waarin hij volledig betrokken was bij het dagelijkse trainerswerk en misschien wel de duidelijkste uitdrukking van zijn voetbalfilosofie nadat hij zijn voetbalschoenen aan de wilgen had gehangen.
Bovendien was Cruijffs invloed duidelijk zichtbaar tijdens de successen van Barcelona in de 21e eeuw, met Guardiola en anderen aan het roer.
"Cruijff veranderde mijn leven en dat van veel andere spelers", zei Hristo Stoichkov in 2017, aldus Marca. "Hij haalde me weg uit een gesloten en communistisch land als Bulgarije, zodat ik naar Catalonië kon komen en voor Barcelona kon spelen. Hij werkte op zijn eigen, bijzondere manier. Hij besteedde vele middagen aan het leren van de dingen die ik op het veld moest doen."