De rol van kansberekening in voetbalanalyses en klassieke spellen zoals roulette

Hoe groot is de kans dat jouw partner haar sleutels morgenvroeg wél kan vinden? Of hoe groot is de kans dat het vandaag droog blijft en je geen paraplu mee hoeft te nemen? Of, nog veel belangrijker, hoe groot is de kans dat jouw club dit seizoen landskampioen wordt? Al deze vragen hebben te maken met kansberekening, iets dat veel gebruikt worden binnen de sportwereld en bij klassieke spellen.

Waarschijnlijkheidstheorie

De basis van kansrekening

Kansberekening wordt ook wel waarschijnlijkheidstheorie genoemd en beide namen laten duidelijk zien waar het hier om gaat: de kans (waarschijnlijkheid) dat een bepaalde gebeurtenis plaats zal vinden. Dit is niet iets dat alleen data-analisten en wiskundigen gebruiken, je gebruikt kansberekening zelf veel vaker dan je denkt, want zelfs wanneer je naar de weersvoorspelling kijkt, maak je gebruik van kansberekening. Hier worden namelijk tal van factoren bekeken om vervolgens een voorspelling te doen over het weer voor de volgende dag, volgende week of nog verder weg.

Kansberekening speelt daarnaast een grote rol bij het spelen van spelletjes én bij sportwedstrijden. Bij het spelen van blackjack en roulette gebruik je namelijk kansberekening, en bij het inschatten welk team de wedstrijd wint, wordt ook kansberekening gebruikt. Maar hoe zit dat nou precies?

Kansberekening in moderne voetbalanalyses

Op het moment dat een commentator of sportverslaggever zegt dat een team een grote kans maakt om de Eredivisie te winnen, is de kans groot dat hij of zij hierbij analyses gebruikt die opgesteld zijn door specialisten. Die analyses worden gemaakt aan de hand van kansberekening, waarbij tal van factoren meegenomen worden. Je kunt hierbij denken aan de stand op de ranglijst, het verloop van afgelopen wedstrijden en het aantal doelpunten dat elk team maakt (zowel thuis als uit).

Al deze gegevens worden in een model geplaatst dat duizenden keren gesimuleerd wordt (met de Poisson-verdeling omdat dit logisch is bij voetbalwedstrijden), waarna de meest voorkomende resultaten als meest waarschijnlijke uitkomst aangemerkt worden.

Dat is niet alleen wat teams, analisten en verslaggevers doen, grote platformen doen dit ook om de odds op te stellen voor sportweddenschappen. Zonder kansberekening zouden odds en voorspellingen puur giswerk zijn immers.

Kansberekening bij klassieke spelletjes

Bij tal van klassieke spellen (vooral met kaarten en dobbelstenen) is kansberekening ook mogelijk, omdat de mogelijke uitkomsten vooraf bekend zijn, net als de werking van het spel (de wenselijke uitkomst is dus bekend). Dat betekent dat er berekend kan worden wat de kans is dat je bijvoorbeeld een zes gooit met een standaarddobbelsteen (1 op 6) of hoe groot de kans is op een natuurlijke blackjack (21 punten met 2 kaarten), namelijk iets minder dan 4,8%. Ook kun je berekenen hoe groot de kans is dat een volgende kaart een plaatje is (boer, vrouw, aas of heer), al is dat flink wat lastiger omdat je hiervoor moet weten welke kaarten er gebruikt worden en welke al in omloop (op tafel) zijn.

Wanneer je goed en snel kunt rekenen, betekent dit bij aardig wat klassieke spellen dus automatisch dat je meer kans hebt om te winnen, goed om te onthouden voor de volgende kaartavond of verjaardag waar spelletjes gespeeld worden, want zo wordt de kans groter dat jij wint (of weet je direct wie je in de gaten moet houden!).

Wat is de gedeelde factor?

Hoewel het twee compleet verschillende werelden lijken, is dat niet het geval. Zowel in de sportwereld als tijdens een spel aan de keukentafel kan kansberekening gebruikt worden om de waarschijnlijkheid van een bepaalde uitkomst te berekenen. En tegelijkertijd kan de kans wiskundig gezien ontzettend groot zijn, maar blijft er een mogelijkheid bestaan dat de underdog toch de wedstrijd wint, of je oom weer alle fiches heeft aan het einde van de avond, ondanks al jouw wiskundig gezien sterke pokerhanden.